مشرق:تصادف در هر
ساعت جان 2 ایرانی را می گیرد. یعنی هر نیم ساعت یک ایرانی. این ، مهم ترین
نكته ای بود كه در نخستین مراسم دهه ایمنی، عنوان شد.
میزان بالای تصادفات در
كشور از جمله مسائلی است كه همواره مسئولان وزارتخانه بهداشت و پلیس راهور
ناجا را به طور مستقیم درگیر می كند.
بر اساس آمار، سال گذشته
20 هزار و 68 هموطن در اثر تصادف فوت كرده و 800 هزار نفر نیز به انحای
مختلف مجروح شده اند. اگر نفرات كشته شده در تصادفات رانندگی در سال گذشته
را در تعداد روزهای سال تقسیم كنیم سهم هر روز از میزان تلفات رانندگی 55
كشته و 2 هزار و 100 مجروح می شود با این حساب در هر ساعت بیش از 2 كشته و
87 مجروح به تعداد تلفات رانندگی اضافه می شود.
اما طی سال های گذشته
میزان بالای تلفات ناشی از تصادفات رانندگی در كشور ما به حدی بود كه برخی
آن را با تعداد شهدای 8 سال جنگ تحمیلی مقایسه می كردند. با این حساب
كشورمان بالاترین آمار مرگ و میر ناشی از تصادفات جاده ای در جهان را
داراست.
همین جمله ناخوشایند كافی
است تا دریابیم، امنیت در جاده های كشورمان به یك حلقه مفقوده بدل شده است و
همه ساله تعداد قابل توجهی از هموطنان جان خود را در حوادث و سوانح جاده
ای از دست داده و میلیاردها تومان هزینه قابل اجتناب انسانی و مادی را
تحمیل می كند.
علل و عوامل فراوانی
همانند حلقه هایی به هم پیوسته، زنجیره حوادث جاده ای در كشورمان را تشكیل
می دهند و ما را در نازلترین رتبه در میان كشورهای جهان از نظر امنیت سفر
قرار می دهند.
به گفته غلامرضا معصومی، رئیس اورژانس كشور، حوادث ترافیکی نخستین عامل بیماری هاست.
رانندگی در جاده های نا ایمن
آمار تصادفات رانندگی در
ایران در مقایسه با سایر کشور های جهان نگران کننده است. میزان تلفات
تصادفات رانندگی در ایران 25 برابر ژاپن و 2برابر ترکیه است. در عربستان
روزانه 12 نفر قربانی حوادث جاده ای می شوند و بر اساس آمار تعداد كشته ها
در تصادفات رانندگی 55 كشته و 2 هزار و 100 مجروح در هر روز در سال گذشته
بوده است.
همچنین ناامن ترین جاده
های دنیا برای رانندگی و بدترین آمار در زمینه میزان سوانح رانندگی در جهان
متعلق به کشورهای اریتره، مصر، لیبی، افغانستان، عراق، نیجر، آنگولا،
امارات، گامبیا، ایران و موریتانی است و امن ترین جاده های دنیا برای
رانندگی را کشورهای سوئیس، سنگاپور، هلند، فنلاند، آلمان، نروژ و سوئد
دارند.
در حالی که تصادفات جاده ای نهمین علت مرگ و میر در جهان به شمار می رود این حوادث در ایران دومین علت مرگ و میر است.
دكتر ساسان افلاكی، عضو
مرکز تحقیقات راه و حمل و نقل دانشگاه تهران با اشاره به نقص در راه های
كشور می گوید: «راه های كشور برای سرعت پایین طراحی شده اند و نبود علائم
راهنمایی و رانندگی در برخی از نقاط باعث بروز تصادفات رانندگی می شود.»
وی با اشاره به استاندارد
نبودن راه های كشور و از بین رفتن علائم راهنمایی و رانندگی در برخی جاده
ها تاكید می كند: «در مدت زمان كوتاهی باید نسبت به اصلاح راه های غیر
استاندارد و علائم راهنمایی و رانندگی اقدام شود.»
طی سال های گذشته خودرو
سازان به عنوان یكی از متهمان اصلی در تصادفات رانندگی شناخته شده اند.
استفاده از قطعات غیر اصلی در خودروها یكی از علل بروز تصادفات در جاده های
كشور است كه افلاكی به آن اشاره كرده و می گوید:«در این خصوص باید یك
سیستم کنترل کیفی قوی وجود داشته باشد.» راه نامناسب، خودروی نا ایمن، عدم
رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی سه عاملی هستند كه همواره از سوی
كارشناسان به عنوان سه عامل اصلی بروز تصادفات در كشور نام برده می شوند.
آمار بالای تلفات رانندگی و
هزینه های این تصادفات كه در سال 86 حدود 18 میلیارد تومان یعنی 7 درصد
تولید ناخالص ملی برآورد شد مسئولان را بر آن داشت تا با اقدامات فرهنگی در
وهله اول تعداد كشته شده های تصادفات رانندگی را كم كند. بر این اساس دولت
برنامه ریزی كرده است تا در سال 1400 این تعداد 10 كشته به ازای هر 100
هزار شهروند برسد. این در حالی است كه هزینه های مستقیم درمان مصدومان
حوادث ترافیکی در سال 86، 11 درصد کل هزینه ها و هزینه فوت، معلولیت، کاهش
کیفیت زندگی و تبعات اجتماعی و اقتصادی آن 50 درصد هزینه های كشور را تشکیل
می دهد.
فرهنگ سازی، اولویت اصلی راهور ناجا
سرهنگ محمد كریم خسروی،
معاون اجتماعی و فرهنگ ترافیک رئیس پلیس راهور ناجا نیز با اشاره به این
نكته كه رویكرد ناجا جامع محور است، به تهران امروز می گوید: «جلب مشاركت
مردمی در امور ترافیكی و اعتماد سازی ازاولویت های كاری پلیس راهور ناجا
برای انجام فعالیت های فرهنگی است.»
وی با اشاره به این نكته
كه انسان، راه و وسیله نقلیه از موضوعات ترافیكی هستند، می گوید: «اگر این
فرض را داشته باشیم كه سازندگان راه و وسیله نقلیه انسان و كاربران نیز
انسان هستند موضوع ترافیك انسانی و اجتماعی می شود با این حساب كار فرهنگی
مهم ترین كاری است كه باید در این زمینه انجام داد.»
سرهنگ خسروی در خصوص تعداد
كشته های رانندگی می گوید: «در جاد ه های روستایی 1درصد تلفات ناشی از
تصادفات رانندگی را داریم كه برای فائق آمدن بر این مشكل از دهیاران
روستاها به عنوان راهوران محلی ناجا استفاده كرده ایم كه با این حساب در
دورترین نقاط كشور نیز 3 حلقه همیاران فرهنگی، دهیاران و پلیس یاران را
سازماندهی كرده ایم كه این اقدام به منظور حفظ جان شهروندان و جلوگیری از
سوانح ترافیكی انجام شده است.» معاون اجتماعی و فرهنگ ترافیک رئیس پلیس
راهور ناجا با اشاره به این نكته كه تعداد 20هزار كشته در سال در تصادفات
رانندگی در شأن مردم كشورمان نیست، می گوید: «خودروها باید استانداردهای 51
گانه اجباری و استاندردهای زیست محیطی را داشته و اعتقاد داریم سطح
استاندرها پایین است و باید بالاتر برود تا بتوانیم خودروهای ایمن داشته
باشم.»
رابطه كمربند ایمنی و مرگ كمتر
استفاده اجباری از كمر بند
ایمنی چند سالی است كه در كشور باب شده است تا پیش از آیین نامه جدید پلیس
مبنی بر استفاده اجباری از كمر بند ایمنی این وسیله بیشتر به وسیله
ناكارآمدی تزئینی در خودروها محسوب می شد اما از زمانی كه استفاده از آن در
خودروها كاهش پیدا كرد از تعداد تلفات ناشی از تصادفات دركشور نیز كاسته
شد.
به گفته رئیس اورژانس كشور «كمربند ایمنی 30 تا 65 درصد تلفات جانی سرنشین جلو و 25 تا 75 درصد سرنشین عقب خودرو را كاهش می دهد.»
به گفته وی استفاده از
كلاه ایمنی 40 درصد از مرگ و 70 درصد از آسیب به مغز را می كاهد و استفاده
از صندلی ویژه 70 درصد از مرگ شیرخوار و 54 تا 80 درصد از مرگ كودكان را
كاهش می دهد. با این حال و بر اساس آمار در نوروز سال جاری در بازه زمانی
25 اسفند تا 15 فروردین ماه تصادفات رانندگی یكهزار و 141 کشته بر جای
گذاشت. همچنین بیشترین تصادفات منجر به مرگ در روزهای سیزدهم فروردین (77
نفر)، پنجم فروردین (76 نفر) و بیست و پنج اسفند (72 نفر) و کمترین تصادفات
منجر به مرگ در روزهای یازدهم فروردین (32 نفر) و چهاردهم فروردین (37
نفر) رخ داده اند كه علت اصلی مرگ 55.7 درصد از افراد ضربه به سر، 23.1
درصد شکستگی های متعدد و 6 درصد به دلیل خونریزی بوده است. همچنین محل فوت
54 درصد از افراد در محل حادثه، 8 درصد حین انتقال به بیمارستان و محل فوت
37 درصد از افراد در بیمارستان بوده است.
فرهنگ سازی، استفاده از
همیاران پلیس در سطوح مختلف آموزشی، تصویب قانون جدید راهنمایی و رانندگی
از جمله راهكارهایی كه تا كنون برای كاهش تلفات رانندگی اجرایی شده است.
اجرای دقیق قوانین جدید راهنمایی و رانندگی می تواند كشورمان را از وضعیت
نامطلوب تصادفات نجات دهد این درحالی است كه شهروندان نیز باید قوانین را
درست و دقیق رعایت کنند و خودرو سازان نیز کیفیت خودرو ها را بالا ببرند و
دولت باید به فکر بهبود وضعیت راه های کشور باشد.